Tahap atau aktiviti androgen yang lebih tinggi daripada biasa, sama ada dikesan melalui tanda klinikal atau ujian darah.
Apa itu androgen
Androgen ialah sekumpulan hormon seperti testosteron yang biasanya terdapat pada wanita dalam kuantiti kecil dan memainkan peranan dalam pelbagai fungsi tubuh, termasuk kesihatan tulang, otot, dan dorongan seksual. Apabila tahap atau aktivitinya melebihi julat biasa, keadaan itu dipanggil hyperandrogenism. Peningkatan ini boleh berlaku kerana ovari atau kelenjar adrenal menghasilkan lebih banyak androgen, atau kerana lebih banyak androgen berada dalam bentuk bebas yang aktif. Sebahagian androgen dalam darah terikat kepada protein dan tidak aktif, jadi apabila protein pengikat menurun, lebih banyak androgen bebas tersedia untuk memberi kesan kepada tubuh. Inilah sebabnya jumlah androgen dan bahagian yang aktif kedua-duanya penting.
Bagaimana ia ditunjukkan
Hyperandrogenism boleh bersifat klinikal atau biokimia. Bentuk klinikal merujuk kepada tanda yang boleh dilihat, seperti jerawat berterusan, pertumbuhan bulu berlebihan pada muka atau badan (hirsutisme), dan keguguran rambut bercorak lelaki. Bentuk biokimia pula dikesan melalui ujian darah seperti testosteron atau indeks androgen bebas. Seseorang boleh menunjukkan satu bentuk tanpa bentuk yang satu lagi; misalnya, ada wanita yang mempunyai tanda klinikal yang jelas walaupun ujian darah berada dalam julat biasa, dan ada juga yang sebaliknya. Sebab itu doktor menilai kedua-duanya secara bersama, bukan bergantung pada satu sahaja.
Mengapa ia penting untuk PCOS
Hyperandrogenism ialah salah satu daripada tiga kriteria Rotterdam yang digunakan untuk menilai PCOS, bersama kitaran haid tidak teratur dan penemuan ultrasound pada ovari. Tahap androgen yang tinggi sering berkait dengan rintangan insulin, kerana insulin yang tinggi boleh menggalakkan ovari menghasilkan lebih banyak androgen dan menurunkan protein pengikat hormon. Kesan ini boleh saling memperkuat, dan inilah salah satu sebab tanda androgen kerap muncul bersama masalah metabolik dalam PCOS. Hubungan ini diterangkan lanjut dalam halaman rintangan insulin.
Bila perlu berbincang dengan doktor
Kehadiran tanda androgen sahaja tidak mengesahkan PCOS. Doktor perlu menyingkir sebab lain, seperti keadaan kelenjar adrenal atau kesan ubat tertentu, dan menilainya bersama corak haid serta penemuan klinikal yang lain, seperti diterangkan dalam apa itu PCOS. Jika tanda muncul tiba-tiba atau bertambah dengan cepat, dapatkan penilaian doktor lebih awal supaya puncanya boleh disiasat dengan teliti. Pilihan untuk menguruskan tanda androgen pula bergantung pada punca dan keadaan peribadi anda, jadi ia paling baik dibincangkan bersama doktor atau ahli farmasi.
Glosari ini ialah pendidikan, bukan diagnosis. Untuk konteks peribadi, rujuk doktor atau ahli farmasi.